29032009085 kopie Baardagaam Rhenen

  • Start
  • UV licht en welke lamp is het beste?


_____________________

UV licht en welke lamp is het beste?

UV licht
Introductie

Wat is en doet precies het uv licht in onze terrariums?
Om dat te kunnen beantwoorden moeten we bij het begin beginnen.
Daarom begin ik eerst met het uitleggen van het "licht spectrum".

Het spectrum is de kleurenreeks die verschijnt als we zonlicht door een glazen prisma laten vallen.
In het Latijns betekend het woord "spectrum" o.a. Verschijning.
Isaac Newton gebruikte dit woord hiervoor toen hij het ontdekte in 1665.
Het spectrum geeft de verschillende golflengtes van het licht weer in verschillende kleuren.
Het licht met de kortste golflengte dat zichtbaar is met het menselijk oog is "violet", dat met de langste "rood".

Hieronder zien we het zichtbaar spectrum voor het menselijk oog van 400nm tot 700nm. 
  # Nm staat voor nanometer. hiermee drukken we de metingen van golflengtes uit en wordt uitgedrukt in "NM".
                     35435911 10216692838939195 3615209672534917120 n                      

De golflengtes die niet zichtbaar zijn met het menselijk oog vallen hier buiten.
Zo heb je bijvoorbeeld: uv, röntgen en gamma met de lagere golflengtes en infrarood,
microgolven en radiagolven met de langere golflengtes.

                                                   UV licht

Nu we een beeld hebben van wat het licht spectrum inhoud,
kunnen we door gaan naar het (voor ons) belangrijkere deel, namelijk het uv licht.

Wat is het uv licht precies?
Uv licht of ultraviolet licht is dus een licht dat een lagere golflengte heeft als het violet
en daardoor niet met het menselijk oog zichtbaar.
Toch valt het binnen het spectrum vandaar de naam "ultra" violet.
Uv licht heeft een golflengte van ruwweg 100nm tot 400nm.
Uv licht wordt dan weer onderverdeeld in 3 groepen namelijk uva, uvb en uvc.

UVA, dit uv licht heeft een golflengte van ca. 315nm tot 400nm,
deze heeft dan ook de langste golflengte onder het uv licht.
In onze terrariums is dit licht erg belangrijk.
Teveel uva kan brandwonden, algemene lichaamstemperatuur te veel opwarmen (zonnesteek en uitdroging)
Op lange termijn zelfs huidkanker en dergelijke veroorzaken waaronder Melanoom
(de dodelijkste vorm van huidkanker).
Hier is het dus belangrijk dat deze niet te hoog/sterk wordt.
Dit licht gaat door glas en dergelijke heen.

UVB, dit is misschien wel het bekendste en meest genoemde licht in de reptielen wereld,
waaronder dus ook onder baardagaam houders.
Uvb heeft een golflengte van ca. 280nm tot 315nm en zorgt voor de aanmaak van vitaminen D.
Door het opnemen van de vitaminen D3 om precies te zijn,
kan het lichaam belangrijke mineralen waaronder "calcium" opnemen en verwerken in het lichaam.
Het mineraal calcium (kalk) geeft stevigheid aan het skelet en gebit.
Ook is de calcium nodig voor het goed functioneren van de spieren
en voor het geleiden van de prikkels naar de zenuwen.
Calcium is verder ook betrokken bij de bloedstolling, de celgroei en de hormoonwisseling.
Door een goed uvb licht in het terrarium te hebben zullen de dieren,
waaronder Baardagamen, dus vitaminen D3 aanmaken.
Deze is ondermeer belangrijk in het aanmaken van Serotonine in de hersenen.
Vitamine D receptoren bevinden zich aan het uiteinde van de cel, waar ze chemische signalen ontvangen.
Doordat de vitaminen worden opgevangen, geven deze een signaal af om iets te doen.
Bijvoorbeeld om op een bepaalde manier te reageren.
In theorie zou dit dus ook de hersenactiviteit stimuleren en zo kunnen depressies en depressief gedrag voorkomen worden.
Een goed uvb licht is dus zeer belangrijk!
De bovengenoemde risico’s, vernoemt bij uva, kunnen bij een te sterk uvb licht ook een risico vormen, echter in meer beperktere maten.
Dit licht kan NIET door glas en degelijke en wordt aanzienlijk verzwakt als het door gaas en dergelijke heen moet.

UVC, uvc licht is niet erg belangrijk in het terrarium.
Deze heeft de kortste golflengte onder het uv licht namelijk ca. 100nm tot 280nm.
Deze straling is dodelijk en wordt in de natuur door de atmosfeer tegen gehouden.
Dit licht zet ozon om in zuurstof maar is zeer destructief voor de huidcellen, het veroorzaakt in zeer korte tijd dan ook "Leasies"
(ongeneeslijke beschadigingen in het weefsel in een organisme).

Nu beginnen we een goed beeld te krijgen van wat het UV licht nu eigenlijk precies is en doet.
Als er onder het UV licht alleen uva, uvb en uvc bestaat, waarom zien we dan "uvi" voorbij komen?
Uvi is de afkorting van "ultraviolet index", dit is een schaal waar we de metingen, van het algemeen uv licht, in uitdrukken.
Deze schaal werd in 1992 uitgevonden door Canadese wetenschappers.
Deze schaal gaat van 1 tot 11+.
0 betekend geen uv licht aanwezig.
1-2 betekend vrijwel geen uv licht aanwezig, zeer zwak.
3-4 betekend zwak.
5-6 betekend matig.
7-8 betekend sterk en zal de menselijke huid verkleuren in 10 tot 15 minuten.
9-10 betekend zeer sterk. Voor Baardagamen is een uvi van 8-9,5 ideaal.
Dit is dan uva, uvb en uvc samen gerekend.
Goede meters zijn bijvoorbeeld "Solar meter 6.5", hiermee meet je de uvi.
Je kan echter ook de uvb apart opmeten, een goede meter hiervoor is bijvoorbeeld de "solar meter 6.2".
Uvb word uitgedrukt in μW/cm2, dit wordt minder gebruikt omdat de hoeveelheid uva ook erg belangrijk is.
Door de uvi te meten weet je dan ook of je diertje veilig zit.
Eventueel een goedkoop alternatief om een indicatie te krijgen over de uvi kun je een uvi kaartje gebruiken zoals hieronder afgebeeld.

35425265 10216692839299204 1270340305547165696 n

uv lampen

Er zijn enorm veel uv lampen op de markt in deze hobby.
De ene geschikt voor dit, de andere geschikt voor dat.
Voor beginnende Baardagaam houders is dit heel erg verwarrend en is dan ook een groot discussiepunt.
Hierin laat ik mijn persoonlijke mening uit en ga ik alleen schrijven over de meest gebruikte en meest geschikte lampen voor baardagamen.
Wat voor uv lampen zijn er op de markt?
We hebben de welbekende spiraal lampen, de tl(buis) lampen, de kwikdamp lampen en de hid lampen.
Dit zijn een beetje de meest gebruikte en bekendste lampen op de markt op het gebied van uv verlichting.
Laten we eerst met de spiraallampjes hebben.

Spiraallampen, hierover zijn felle discussies ontstaan.
Deze worden op de meeste plaatsen geadviseerd en worden dan ook al jaren lang gebruikt in de hobby.
De bekende merken zijn oa. Exoterra, Reptech, Arcadia en Reptisun die ze hebben.
De meest gebruikte is zijn de uvb10.0 en van exoterra 15.0(vroeger ook 10.0).
Deze lampen geven hun uv licht af voornamelijk door de zijkant van de lamp en is aan te raden, als je deze gebruikt,
hem dan ook horizontaal op te hangen zodat het uv licht naar beneden gaat.
Echter het grootste nadeel met deze lampen dat het licht rondom de lamp afgegeven wordt
en er daardoor een klein deel naar het diertje gaat en de rest verloren gaat door andere richtingen uit te gaat.
Mensen die ze gebruiken zeggen dan ook dat dit probleem te verhelpen is door een reflector te gebruiken.
Deze lampen draai je in een fitting en hebben verder niks speciaals nodig om te kunnen werken.
Hieronder een voorbeeld van een spiraallampje.

35425381 10216692840299229 5404118999346708480 n

Tl lampen, deze worden meer gebruikt door onze Amerikaanse vrienden.
Waarom dit zo is, is omdat deze lampen erg dichtbij het dier moeten hangen en wij "Europeanen" over het algemeen veel grotere terrariums gebruiken als bijvoorbeeld in America.
waar de meeste de Baardagamen worden gehouden in aquariums, 40gallon bakken over het algemeen.
Dit wilt dan ongeveer zeggen, bakken van 80x30x40.
Daardoor kunnen ze de lampen dichter bij het dier laten schijnen, fittingen worden dan op de achterkant in de bak geplakt.
Echter heeft Arcadia sinds kort een goede lamp die ook wij kunnen gebruiken in onze terrariums, namelijk de arcadia t5.
Deze heeft een vsa (voorschakelapparaat) nodig om op te kunnen starten.
Deze komt in een speciale fitting en plak je aan de binnenkant aan de achterkant van je terrarium vast.
De ideale afstand onderkant lamp/rug dier is dan ongeveer 30cm om een uvi van ongeveer 8 te kunnen krijgen.
Het is belangrijk dat de tl lamp de lengte heeft van 1/3 van de lengte van het terrarium.
Een ander bekend merk van tl uv lampen is Zoomed met de Reptisun.
Hieronder een voorbeeld van een setje van de tl lamp.

                                   35463183 10216692840779241 1071443389431414784 n

Kwikdamplampen, dit zijn combilampen.
Dat wilt dus zeggen dat je warmte afgeven in combinatie met de juiste sterkte uv licht.
Laat je hierdoor niet vangen want in de meeste terrariums is een extra warmtelamp wel noodzakelijk als je kwikdamp lampen wilt gebruiken.
Deze zijn te verkrijgen is verschillende wattages en het is dus ook noodzakelijk om zeker te weten welke wattage je nodig hebt op welke afstand.
Is de afstand te kort bij het dier zal het uv licht te sterk zijn en dus ook de risico’s hebben zoals beschreven in het stukje uva en uvb.
Laat je goed informeren door mensen die erin gespecialiseerd zijn.
Bekende merken zijn, Reptech en Solar raptor op het gebied van kwikdamplampen.
Deze lampen dienen gemonteerd te worden in een keramische fitting.
Ze kunnen er warm worden en een plastieken fitting smelt hierdoor weg met alle gevolgen van dien.
Hieronder een voorbeeld van een kwikdamplamp.

35488776 10216692841099249 714326148783276032 n

Hidlampen, hidlampen zijn ook weer combilampen en zijn samen met de Arcadia t5 de stabielste uv lampen momenteel op de markt.
Hidlampen zijn erg bekend vanwege de stabiele en meest juiste uv verhouding.
Ook zijn ze erg geliefd vanwege de lage wattages en dus het weinige stroomverbruik.
Hierdoor bespaar je dus, op de langere termijn, kosten uit.
Deze lampen dienen ook in een keramische fitting gemonteerd te worden.
Net zoals de tl lampen heeft deze een vsa (voorschakelapparaat) nodig om op te kunnen starten.
Hier is de juiste wattage ook erg belangrijk.
Hieronder een voorbeeld van een hidlamp met vsa.

35482322 10216692841979271 1110893995485036544 n35514202 10216692844739340 3869165793052721152 n

Dit stuk is geschreven door Jordy Tellez en hij is lid van onze baardagaam groep op Facebook.
Dit stuk mag niet door derden gebruikt worden of er moet expliciet toestemming voor zijn gegeven.
Heeft u interesse om zich aan te melden voor onze groep? Ga dan naar Baardagaam-Rhenen groepspagina

BRON foto's: Google
BRON tekst: Jordy Tellez

________________________________________

 

Copyright © 2012-2018 Baardagaam-Rhenen. Alle rechten voorbehouden.
Het gebruik van foto's en informatie is niet toegestaand, enkel met toestemming van beheerder.

Gerealiseerd door IPotentials